Artykuły • 5 minut

Żyjesz w wysoko funkcjonującym stresie?

Na pierwszy rzut oka wszystko wydaje się w porządku. Chodzisz do pracy albo na studia, wywiązujesz się z obowiązków, pamiętasz o ważnych terminach i znajdujesz czas na spotkania ze znajomymi. Osoby z Twojego otoczenia mogą nawet powiedzieć, że świetnie sobie radzisz w życiu. A jednak...

Dominika Majdanik

A jednak wieczorem trudno się wyciszyć. Głowa cały czas pracuje, pojawia się zmęczenie, którego nie da się odespać, a wolny dzień wcale nie daje poczucia odpoczynku. To właśnie w taki sposób może wyglądać wysoko funkcjonujący stres.
Co ważne, nie jest to choroba ani oficjalna diagnoza psychologiczna. To określenie opisujące sytuację, w której ktoś przez dłuższy czas funkcjonuje pod dużą presją, ale mimo wszystko wykonuje swoje obowiązki i z zewnątrz sprawia wrażenie, że wszystko ma pod kontrolą.

Czym jest wysoko funkcjonujący stres?

Stres to naturalna reakcja organizmu. Dzięki niemu łatwiej się skoncentrować, szybciej podejmować decyzje i mobilizować do działania. Co ciekawe, krótkotrwały stres potrafi być pomocny, zwłaszcza w wymagających sytuacjach.

Problem pojawia się wtedy, gdy napięcie nie znika. Organizm przez wiele dni lub tygodni działa na wysokich obrotach i nie ma czasu na regenerację. Z czasem taki stan zaczyna wydawać się normalny.

Osoby doświadczające wysoko funkcjonującego stresu często nadal dobrze radzą sobie w pracy czy na studiach. Wywiązują się z obowiązków, realizują cele i są postrzegane jako odpowiedzialne i sumienne. Jednocześnie coraz częściej odczuwają zmęczenie, napięcie i trudności z odpoczynkiem.

Dlaczego to właśnie młodzi dorośli są szczególnie narażeni?

Okres wchodzenia w dorosłość wiąże się z wieloma zmianami. Trzeba pogodzić naukę lub pracę z życiem prywatnym, zadbać o finanse, budować relacje i podejmować decyzje dotyczące przyszłości.

Do tego dochodzi też presja, którą łatwo można zauważyć w mediach społecznościowych. Widzimy zdjęcia z podróży, informacje o awansach, nowych mieszkaniach czy kolejnych sukcesach. Można odnieść wrażenie, że wszyscy wokół świetnie sobie radzą.

Warto jednak zaznaczyć, że w rzeczywistości internet pokazuje tylko niewielki fragment czyjegoś życia. Rzadko widzimy zmęczenie, niepewność czy chociażby gorsze dni. Mimo to wiele osób zaczyna porównywać się z tym idealnym obrazem i stawia sobie coraz wyższe wymagania.

Objawy wysoko funkcjonującego stresu

Nie każdy będzie doświadczał stresu w taki sam sposób, ale są objawy, które pojawiają się stosunkowo często.

Przede wszystkim daje o sobie znać zmęczenie. Nawet po przespanej nocy trudno odzyskać energię. Niektórzy mają problemy z zasypianiem, inni z kolei budzą się kilka razy w nocy albo od rana czują się bardzo niewyspani.

Kolejnym sygnałem są trudności z koncentracją. Łatwiej zapomnieć o prostych sprawach, trudniej skupić się na jednym zadaniu, a wykonywanie codziennych obowiązków wymaga większego wysiłku niż kiedyś.

Wysoko funkcjonujący stres może objawiać się również napięciem mięśni, bólami głowy, problemami żołądkowymi czy większą drażliwością. Drobne sytuacje, które wcześniej nie wywoływały większych emocji, zaczynają irytować bardziej niż zwykle.

"Przecież wszystko ogarniam"

To chyba największa pułapka wysoko funkcjonującego stresu.

Skoro udaje się zaliczać egzaminy, chodzić do pracy i wywiązywać z obowiązków, łatwo uznać, że wszystko jest w porządku. Tymczasem dobre funkcjonowanie na zewnątrz nie zawsze oznacza, że organizm dobrze radzi sobie z obciążeniem.

Wiele osób przez długi czas ignoruje pierwsze objawy. Tłumaczy sobie zmęczenie intensywnym okresem, większą liczbą obowiązków albo gorszym tygodniem. Problem w tym, że taki „gorszy tydzień” potrafi trwać miesiącami.

Jak radzić sobie z wysoko funkcjonującym stresem?

Nie ma tak naprawdę jednego rozwiązania, które sprawdzi się u każdego. Warto jednak zacząć od prostych zmian.

Dobrym pomysłem jest przyjrzenie się swojemu planowi dnia. Czy znajduje się w nim czas na odpoczynek? Nie taki, podczas którego jednocześnie odpisujemy na wiadomości i sprawdzamy służbowe maile, ale taki prawdziwy moment na złapanie oddechu i spowolnienie.
Pomaga również ograniczenie liczby obowiązków. Nie wszystko trzeba zrobić od razu i nie na każde dodatkowe zadanie trzeba się zgadzać. Stawianie granic nie oznacza braku zaangażowania - często jest sposobem na zadbanie o własne zdrowie.

Duże znaczenie mają też podstawowe nawyki: odpowiednia ilość snu, regularny ruch i chwile bez telefonu czy komputera. To nie rozwiąże wszystkich problemów, ale może pomóc organizmowi lepiej radzić sobie z codziennym napięciem.

Jeżeli stres utrzymuje się przez dłuższy czas, wpływa na zdrowie lub relacje z innymi, warto skonsultować się z psychologiem. Rozmowa ze specjalistą nie jest oznaką słabości. To sposób na lepsze zrozumienie własnych emocji i znalezienie skutecznych sposobów radzenia sobie z nimi.

Nie trzeba zasłużyć na odpoczynek

Wiele osób myśli, że odpocząć można dopiero wtedy, gdy wszystkie obowiązki są wykonane. W praktyce taka chwila często nigdy nie nadchodzi, bo na naszej check-liście pojawiają się kolejne zadania.

Odpoczynek nie jest nagrodą za produktywność. Jest jedną z podstawowych potrzeb organizmu. Bez regeneracji nawet najbardziej ambitna osoba prędzej czy później zacznie odczuwać skutki przewlekłego napięcia.

Wysoko funkcjonujący stres bywa trudny do zauważenia, ponieważ nie zawsze widać go na pierwszy rzut oka. Można dobrze radzić sobie z codziennymi obowiązkami, a jednocześnie od dawna czuć zmęczenie i ciągłą presję.

Dlatego warto od czasu do czasu zatrzymać się i zadać sobie proste pytanie: czy naprawdę czuję się dobrze, czy tylko przyzwyczaiłem się do życia w ciągłym stresie? Taka chwila refleksji może być pierwszym krokiem do zadbania o własny dobrostan psychiczny.

Potrzebujesz narzędzi do zarządzania stresem?

Umów się na niskopłatną konsultację z jednym z naszych specjalistów. Pomożemy.

Umów się

Wesprzyj nasze działania

Twoje wsparcie umożliwia nam kontynuowanie naszych działań i wspieranie młodych dorosłych w potrzebie.

Dorzuć cegiełkę

Podziel się tym artykułem:

Bądź na Bieżąco

Zapisz się do naszego newslettera, aby otrzymywać aktualizacje o naszych inicjatywach, nadchodzących wydarzeniach i sposobach zaangażowania się w działalność naszej organizacji.