Artykuły • 5 minut

Święta, które triggerują: jak przetrwać Wielkanoc z rodziną bez kłótni i napięcia

Wielkanoc potrafi być ciepła… ale potrafi też odpalić wszystko naraz. Jedno pytanie przy stole i nagle czujesz się, jakbyś znowu miała/miał 15 lat. Ktoś rzuca „żarcik” o wadze, o pracy, o tym, że „już czas”, ktoś porównuje Cię do kuzynki/kuzyna, ktoś wchodzi bez pukania w Twoje decyzje. A Ty? Albo zaciskasz zęby i udajesz, że nic, albo wybuchasz, a potem masz poczucie winy.

Julia Kliczkowska-Brandt

Jeśli to brzmi znajomo - spokojnie. To nie znaczy, że jesteś „przewrażliwiona/y”. To znaczy, że święta są często spotkaniem starych ról i emocji zapisanych w ciele. I da się przez to przejść mądrzej.

Ten wpis jest po to, żebyś miał/a plan: co się z Tobą dzieje, jak reagować na komentarze i jak nie wpaść w „dół” po świętach.

Dlaczego przy rodzinie tak łatwo wrócić do starej wersji siebie?

W psychologii to bardzo normalne: w rodzinie uruchamiają się „automatyczne schematy”, czyli stare sposoby reagowania, których uczyliśmy się latami. Możesz być dorosła/dorosły, samodzielny, mądry, a przy rodzicach czy wujostwie nagle:

  • trudniej postawić granicę,
  • trudniej powiedzieć „nie”,
  • łatwiej o poczucie winy,
  • łatwiej o wybuch albo zamknięcie.

Bo układ nerwowy pamięta: „tu kiedyś była ocena / wstyd / presja”. I reaguje szybciej niż Twoja racjonalna część.

Dobra wiadomość: to nie jest wyrok. To jest mechanizm. A mechanizm można obejść.

Najczęstsze „triggery” na Wielkanoc

Trigger to coś, co kolokwialnie mówiąc nas "odpala".

Zwykle odpalają się te tematy:

  • wygląd i waga („ale przytyłaś/schudłeś”)
  • praca i pieniądze („a kiedy normalna praca?”, „a ile zarabiasz?”)
  • związki („kiedy ślub?”, „kiedy dzieci?”)
  • porównywanie („zobacz, twoja kuzynka już…”)
  • Twoje wybory („po co ci terapia?”, „co ty wymyślasz?”)

Jeśli wiesz, co Cię triggeruje - łatwiej się przygotować.

Plan na święta w 3 krokach

1) Ustal, o co chcesz zadbać

Jedno zdanie dla siebie przed wyjazdem/spotkaniem:
„W te święta chcę zadbać o mój spokój.”

To brzmi prosto, ale zmienia perspektywę: Twoim celem nie jest „wszystkich zadowolić”, tylko przejść święta bez wewnętrznej demolki.

2) Wybierz 1–2 granice

Nie dziesięć. Jedną albo dwie. Np.:

  • nie rozmawiam o zarobkach,
  • nie dyskutuję o moim związku,
  • nie komentujemy mojego wyglądu.

3) Przygotuj gotowe zdania (bo w stresie mózg się zacina)

W stresie trudno improwizować. Dlatego masz poniżej gotowce.

10 gotowych zdań na świąteczne komentarze (bez agresji, ale jasno)

Na „kiedy dzieci/ślub?”

1) „Na razie nie czuję potrzeby rozmawiania o tym. Ale dziękuję za troskę.”

2) „Z całym szacunkiem, ale to mój prywatny temat. Skupmy się na świętach.”

Na „a praca? a kasa?”
3) „Idzie to w swoim tempie. Nie chcę wchodzić w szczegóły.”
4) „Doceniam zainteresowanie, ale to dla mnie prywatne.”

Na komentarze o wyglądzie
5) „Nie komentujmy mojego ciała. To dla mnie ważne.”
6) „Wolę, żebyśmy o tym nie rozmawiali i proszę o uszanowanie tego zdania.”

Na porównywanie
7) „Nie porównujmy mnie do innych. To mnie dotyka. Każdy ma swoją drogę i prawo do swoich wyborów.”

Na „przesadzasz/nie wymyślaj”
8) „Możliwe, że dla Ciebie to drobiazg, ale dla mnie nie. Wolałabym/wolałbym żebyśmy zakończyli ten temat.”

Na nacisk i kontrolę
9) „Rozumiem Twoje zdanie. Ja wybieram inaczej.”

Gdy chcesz zakończyć temat
10) „Wracając do… (i zmieniasz temat) - jak u Ciebie minął ostatni miesiąc?”

Tip: powiedz zdanie raz. Nie tłumacz się pięć minut. Granice działają, gdy są krótkie.

A jeśli ktoś nie szanuje granicy?

Masz trzy opcje, rosnące „stopniowaniem”:

Opcja A: powtórz granicę
„Proszę o uszanowanie tego, co powiedziałam/em przed chwilą. Nie wchodzę dalej w ten temat.”

Opcja B: nazwij konsekwencję
„Jeśli będziemy to ciągnąć, zrobię przerwę / wyjdę na chwilę.”

Opcja C: wyjdź
Czasem najlepszą regulacją jest fizyczne przerwanie sytuacji. To nie jest dramat. To dbanie o siebie.

Mini-technika na stół: 20 sekund, żeby nie wybuchnąć

Jeśli czujesz, że Cię zalewa:

  • oprzyj stopy na ziemi,
  • rozluźnij szczękę,
  • zrób jeden dłuższy wydech.

To jest mikro-regulacja. Ona daje Ci sekundę przestrzeni między bodźcem a reakcją. A ta sekunda robi różnicę.

Jak zadbać o siebie po świętach, żeby napięcie nie zostało z Tobą na dłużej?

Wiele osób po rodzinnych świętach czuje spadek nastroju, napięcie, wstyd albo złość. To normalne, zwłaszcza jeśli było dużo przekraczania granic albo „gryzienia się w język”. Zamiast kręcić w głowie film „czemu znowu dałam/dałem się w to wciągnąć”, spróbuj trzech prostych kroków:

1) Nazwij, co się wydarzyło - bez oceniania siebie
„To mnie poruszyło.” „To było dla mnie trudne.” „Mam prawo tak się czuć.”
Samo nazwanie emocji często obniża napięcie i porządkuje chaos.

2) Zrób jeden mały gest troski o siebie
Spacer, prysznic, chwila ciszy, muzyka, rozmowa z kimś życzliwym. Cokolwiek, co pomaga Ci wrócić do siebie - nawet na 10%.

3) Wyciągnij jedną konkretną rzecz na przyszłość
Nie dziesięć. Jedną. Na przykład:
„Następnym razem powiem wcześniej, że nie komentujemy mojego wyglądu.”
To buduje sprawczość zamiast wstydu i daje Ci poczucie, że możesz o siebie zadbać coraz lepiej.

Najważniejsze, co chcę, żebyś zapamiętał/a

Jeśli przy rodzinie wracasz do starej roli to nie znaczy, że „cofasz się w rozwoju”. To znaczy, że uruchamia się stary schemat, a schematy lubią się odpalać w znanych miejscach.

Twoim celem nie jest idealna Wielkanoc. Twoim celem jest Wielkanoc, po której nie musisz zbierać się z podłogi.

Jeśli czujesz, że temat granic, relacji i zdrowia mentalnego mocno Cię dotyka - możesz skorzystać z naszych konsultacji 1:1 w Fundacji Powołani do Szczęścia. Po ludzku, w przystępnej cenie i bez wielomiesięcznych kolejek.

Porozmawiaj z nami

Umów się na bezpłatną 20-minutową konsultację z jednym z naszych specjalistów i porozmawiaj o tym, co jest dla Ciebie trudne.

Umów się

Wesprzyj nasze działania

Twoje wsparcie umożliwia nam kontynuowanie naszej ważnej pracy i rozszerzanie naszego wpływu.

Wesprzyj

Podziel się tym artykułem:

Bądź na Bieżąco

Zapisz się do naszego newslettera, aby otrzymywać aktualizacje o naszych inicjatywach, nadchodzących wydarzeniach i sposobach zaangażowania się w działalność naszej organizacji.