Artykuły • 5 minut

Samotność młodych dorosłych – dlaczego jest dziś tak powszechna?

W ostatnich latach coraz częściej mówi się o kryzysie samotności. Jest ona coraz częściej uznawana za jedno z najpoważniejszych wyzwań XXIw. Choć samotność przez długi czas kojarzona była głównie z osobami starszymi, dziś coraz częściej dotyczy ona również młodych ludzi.

Natalia Ostromęcka

Paradoksalnie w świecie cyfrowym, gdzie mamy dostęp do technologii, która ma pomagać w lepszej  komunikacji, młodzi ludzie doświadczają poczucia izolacji, braku zrozumienia i głębokiej samotności. Zarówno w Polsce jak i w Europie młode pokolenie deklaruje brak wsparcia, trudności w budowaniu trwałych relacji i nierzadko odrzucenia. Taki stan wpływa na ich dobrostan psychiczny, zdrowie, relacje społeczne, a w dalszej perspektywie rozwój i przyszłość całych społeczeństw.

Dlaczego młodzi czują się samotni?

Dane z ostatnich lat pokazują skalę problemu. Wg badań ponad połowa młodych ludzi (w wieku 18-34 lata) czuje się samotna, wielu z nich nie może liczyć na wsparcie ze strony najbliższych. Szacuje się, że problem może dotyczyć ponad 5 milionów młodych Polaków. W szerszej populacji 68% dorosłych Polaków deklaruje poczucie samotności, a 23% doświadcza izolacji społecznej. Staje się to więc problemem pokoleniowym. Co więcej nie dotyczy to tylko Polski, ale innych krajów.

Dlaczego tak jest? Jest kilka czynników, które wpływają na poczucie większej samotności wśród młodych ludzi.

Samotność w epoce nieustannego kontaktu

Dzisiejsza młodzież dorasta w rzeczywistości social mediów, komunikatorów, platform społecznościowych i szybkiego internetu, co umożliwia rozmowę z ludźmi z całego świata  w ciągu kilku sekund, więc teoretycznie kontakt jest dużo łatwiejszy niż kiedyś, a mimo wszystko poczucie samotności wzrasta.  Dlaczego tak się dzieje? W dużej mierze zależy to od jakości kontaktów i różnicy pomiędzy kontaktem powierzchownym, takim na chwilę, bez większego zaangażowania (np. wirtualne interakcje), a prawdziwą relacją, gdzie mamy bezpośrednie spotkania, rozmowy twarzą w twarz, poczucie bycia razem, bycia częścią jakiejś grupy. Spotkanie online nie są złe, ale raczej jako uzupełnienie relacji realnych, a nie ich substytut. Co więcej ludzie próbują nawiązywać relacje na żywo podczas dedykowanych spotkań typu speed dating/friending lub innych eventów tematycznych. Jednak przez to, że mają szeroki i nieograniczony wybór to przy pierwszym nieporozumieniu wolą zmienić partnera niż naprawiać relację.

Zmiany stylu życia

Znaczenie też ma tutaj większa mobilność i zmiana stylu życia, co też wpływa na większą kruchość relacji. Nie bez znaczenia zostają kryzysy ostatnich lat tj. pandemia, niepewność ekonomiczna i społeczna, które zdecydowanie pogłębiły izolację. Nie bez znaczenia pozostają tu przyzwyczajenia i nawyki osobiste, które ciężko zmienić przy drugiej osobie, wypracować wspólne rozwiązania. Łatwiej wybrać swoją wygodę niż konsensus i próbę zmiany dla dobra relacji. Ważna jest nauka umiejętności społecznych, które pozwalają na nawiązanie i zbudowanie dobrej relacji. A w świecie, gdzie chcemy wszystko na tu i teraz takie kwestie jak dobra komunikacja, stawianie granic, rozumienie emocji i potrzeb swoich i innych stają się czasochłonne i zbyt trudne.

Presja porównywania się z innymi

Media społecznościowe wzmacniają również mechanizm porównywania się z innymi. Młodzi ludzie widzą wyidealizowane obrazy życia rówieśników: sukcesy, podróże, przyjaźnie czy relacje. W efekcie mogą mieć poczucie, że ich własne życie jest nudne, bezwartościowe, że są gorsi. A to prowadzi do obniżenia samooceny i unikania kontaktów z powodu lęku przed oceną i odrzuceniem.

Samotność a zdrowie psychiczne

Samotność nie jest tylko chwilowym stanem emocjonalnym. Eksperci podkreślają, że samotność może być czynnikiem ryzyka wielu problemów zdrowotnych, zarówno psychicznych, jak i fizycznych. Długotrwałe poczucie samotności może prowadzić do poważnych konsekwencji takich jak:

  • depresja i stany lękowe,

  • problemy ze snem,

  • spadek poczucia własnej wartości,

  • trudności w budowaniu relacji,

  • poczucie bezsensu, odosobnienia, bycia nieważnym.

Młodzi ludzie, którzy nie czują wsparcia w swoim otoczeniu, często mają trudność
z mówieniem o swoich problemach i szukaniem pomocy. Dlatego tak ważne jest tworzenie przestrzeni, w których młodzież może bezpiecznie rozmawiać o swoich doświadczeniach i emocjach. Czasami wystarczy jedna osoba, która wysłucha bez oceniania.

Jak można rozwiązać kryzys samotności?

Kryzys samotności młodego pokolenia nie jest tylko problemem jednostek. To zadanie dla całych społeczności – szkół, organizacji społecznych, rodzin i instytucji publicznych. Dlatego szukając rozwiązań należy działać na kilku poziomach:

1. W szkołach i na uczelniach

  • rozwijanie programów wsparcia psychologicznego,

  • nauka kompetencji społecznych i emocjonalnych.

2. W społecznościach lokalnych

  • tworzenie miejsc spotkań i aktywności dla młodych,

  • wspieranie inicjatyw integrujących młodzież.

3. W rodzinach

  • budowanie przestrzeni do rozmowy,

  • uważność na emocje młodych ludzi.

4. W organizacjach społecznych

  • tworzenie programów wsparcia rówieśniczego,

  • kampanie edukacyjne dotyczące zdrowia psychicznego.

 
Rozwiązanie kryzysu samotności nie zależy wyłącznie od samych młodych ludzi. Samotność często jest niewidoczna – nie zawsze widać ją na pierwszy rzut oka. Dlatego tak ważne stają się codzienne, małe gesty: zauważenie drugiej osoby, zainteresowanie się jej samopoczuciem, zaproszenie do rozmowy, stworzenie bezpiecznej przestrzeni do bycia sobą i podzielenia się swoimi problemami, gotowość do budowania prawdziwych relacji.

"Kryzys samotności wśród młodych to jedno z najważniejszych wyzwań społecznych naszych czasów. Im wcześniej zaczniemy o nim rozmawiać i działać, tym większa szansa, że młode pokolenie będzie dorastało w świecie opartym nie tylko na łączności, ale przede wszystkim na bliskości."

Z nami nie jesteś sam

Umów niskopłatną konsultację z wybranym specjalistą albo po prostu napisz do nas - jesteśmy dla Ciebie.

Porozmawiaj z nami

Wesprzyj nasze działania

Twoje wsparcie umożliwia nam kontynuowanie naszej ważnej pracy i rozszerzanie naszego wpływu.

Wesprzyj

Podziel się tym artykułem:

Bądź na Bieżąco

Zapisz się do naszego newslettera, aby otrzymywać aktualizacje o naszych inicjatywach, nadchodzących wydarzeniach i sposobach zaangażowania się w działalność naszej organizacji.